تست ut (Ultrasonic Testing) یا آزمون التراسونیک، معتبرترین و دقیق‌ترین روش در آزمایش‌های غیرمخرب (NDT) برای تشخیص عیوب داخلی و زیرسطحی در متریال‌های فلزی است. برخلاف تست‌های چشمی (VT) یا تست مایعات نافذ (PT) که صرفاً عیوب سطحی را نمایان می‌کنند، تست التراسونیک با ارسال امواج صوتی با فرکانس بالا (معمولاً بین ۱ تا ۱۰ مگاهرتز) به عمق قطعه نفوذ کرده و ناپیوستگی‌های خطرناک نظیر ذوب ناقص (LOF)، نفوذ ناقص ریشه (LOP) و ترک‌های داخلی جوش را با دقت میلی‌متری شناسایی می‌کند.
دپارتمان بازرسی فنی نیک بینش کارن، با استقرار تیم مهندسی دارای گواهینامه بین‌المللی ASNT Level II & III، خدمات تخصصی تست جوش ut و ضخامت‌سنجی را برای مخازن تحت فشار، پایپینگ پالایشگاهی و سازه‌های فلزی سنگین اجرا نموده و گزارش‌های معتبر و مورد تایید اداره کار و سازمان ملی استاندارد را صادر می‌نماید.
رد یا قبول یک اتصال جوشی در تست فراصوت، صرفاً بر اساس تحلیل سیگنال‌ها و تطابق آن‌ها با معیارهای پذیرش (Acceptance Criteria) در کدهای زیر انجام می‌پذیرد:
تضمین صحت نتایج در تست جوش ut، وابستگی مستقیمی به کالیبراسیون دقیق تجهیزات دارد. متغیرهای کلیدی این آزمون به شرح زیر است:
ابزار / پارامتر فنی | عملکرد مهندسی و کاربرد صنعتی |
پراب نرمال (Normal Probe) | ارسال امواج با زاویه صفر درجه؛ کاربرد اصلی در ضخامت‌سنجی و بررسی لایه‌لایه‌شدگی (Lamination) ورق‌ها. |
پراب زاویه‌ای (Angle Probe) | ارسال امواج با زوایای ۴۵، ۶۰ و ۷۰ درجه؛ ابزار اصلی برای بررسی عیوب ریشه و بدنه جوش. |
بلوک‌های کالیبراسیون (V1 & V2) | تنظیم سرعت صوت دستگاه، بررسی زاویه دقیق پراب و کالیبراسیون فاصله (Distance Calibration). |
منحنی DAC (Distance Amplitude Correction) | رسم منحنی مرجع برای ارزیابی سایز عیوب در اعماق مختلف و جبران افت انرژی صوت (Attenuation). |
ژل کوپلانت (Couplant) | حذف لایه هوای بین پراب و قطعه جهت انتقال کامل امواج فراصوت به داخل فلز (تطابق امپدانس صوتی). |
بازرسان فنی کارن جهت جلوگیری از تفسیرهای اشتباه (False Echoes)، آزمون التراسونیک را در ۵ مرحله دقیق مهندسی اجرا می‌کنند:
شرکت نیک بینش کارن با مرکزیت استان البرز، تیم‌های کنترل کیفیت خود را به سرعت به هاب‌های صنعتی اعزام می‌کند:
تضمین یکپارچگی مخازن و سازه‌های سنگین خود را به مهندسین سطح سه و تجهیزات کالیبره کارن بسپارید. جهت بررسی مشخصات فنی قطعات (WPS/PQR)، استعلام تعرفه‌های بازرسی جوش و هماهنگی اعزام تیم تست التراسونیک به سایت پروژه، مستقیماً با دپارتمان NDT تماس بگیرید.
سوالات متداول
1- آیا تست UT می‌تواند جایگزین رادیوگرافی (RT) در بازرسی جوش شود؟
در بسیاری از پروژه‌های نوین (طبق کدهایی مانند ASME Code Case 2235) بله. تست التراسونیک خطرات تشعشع رادیواکتیو را ندارد و در تشخیص عیوب صفحه‌ای خطرناک (مانند ترک‌ها و ذوب ناقص ریشه) بسیار دقیق‌تر از رادیوگرافی عمل می‌کند. با این حال، اجرای آن معمولاً برای ضخامت‌های کمتر از ۸ میلی‌متر با محدودیت همراه است.
2- کدام عیوب توسط آزمون التراسونیک بهتر تشخیص داده می‌شوند؟
این آزمون بالاترین حساسیت را در برابر عیوب مسطح (Planar Defects) دارد که عمود بر مسیر پرتو صوتی قرار می‌گیرند. ترک‌های داخلی، ذوب ناقص (Lack of Fusion) و عدم نفوذ ریشه (Lack of Penetration) به راحتی توسط پراب‌های زاویه‌ای کشف می‌شوند.
3- آیا ساختار دانه‌بندی فلز در تست فراصوت تاثیرگذار است؟
بله. اجرای تست ut روی متریال‌هایی با ساختار دانه درشت (مانند فولادهای زنگ‌نزن آستنیتی ریختگی یا چدن) به دلیل پراکندگی شدید صوت (Scattering) و افت انرژی موج، با دستگاه‌های معمولی بسیار دشوار است و نیازمند تکنیک‌های پیشرفته‌تر است.
