خانه / بازرسی شاهین

بازرسی شاهین

بازرسی شاهین

در جابه‌جایی بارهای طویل، حجیم یا حساس که امکان مهار مستقیم آن‌ها با اسلینگ وجود ندارد، شاهین باربرداری (Lifting Beam / Spreader Bar) وظیفه توزیع متوازن بار و جلوگیری از ایجاد زاویه خطرناک در اسلینگ‌ها را بر عهده دارد. از آنجا که تمام وزن بار از طریق گوشواره‌ها (Padeyes) و تیر اصلی شاهین به قلاب جرثقیل منتقل می‌شود، کوچک‌ترین نقص در جوشکاری گوشواره‌ها یا خمش در سازه اصلی، می‌تواند به سقوط ناگهانی بار و حوادث سنگین کارگاهی منجر شود.

 

بسیاری از واحدهای صنعتی از شاهین‌های ساخته‌شده در کارگاه‌های داخل سایت استفاده می‌کنند که فاقد محاسبات مهندسی و تاییدیه هستند. ما در شرکت بازرسی فنی کارن، عملیات بازرسی شاهین باربرداری را مطابق با آیین‌نامه‌های اداره کار و استانداردهای جهانی در محل کارخانه شما اجرا می‌کنیم تا ایمنی عملیات لیفتینگ و سلامت سازه شاهین به‌طور کامل تایید و گواهی معتبر صادر گردد.

استاندارد های بازرسی شاهین

ارزیابی سلامت شاهین‌های باربرداری و بازرسی تجهیزات باربرداری، نیازمند بررسی مقاومت سازه در برابر نیروهای خمشی و کششی بر اساس کدهای مرجع زیر است:

  • استاندارد ASME B30.20 (Below-the-Hook Lifting Devices): مرجع اصلی بین‌المللی برای تجهیزات باربرداری زیر قلاب که ضوابط دقیق طراحی، نشانه‌گذاری، بازرسی‌های دوره‌ای و نحوه اجرای تست بار روی انواع شاهین و تراورس را مشخص می‌کند.
  • استاندارد AWS D1.1: مرجع بررسی کیفیت اتصالات جوشی در سازه‌های فولادی باربر و گوشواره‌های اتصال.
    آیین‌نامه ایمنی وسایل لیفتینگ و باربرداری (وزارت کار): الزامات قانونی جهت ثبت پلاک مشخصات، تعیین ظرفیت مجاز باربرداری (SWL) و دریافت گواهینامه سلامت دوره‌ای.

تست شاهین

مراحل دقیق بازرسی شاهین توسط تیم کارن

فرآیند بازرسی شاهین توسط کارشناسان کارن، تمام بخش‌های سازه‌ای و نقاط اتصال این تجهیز را در بر می‌گیرد و طبق مراحل زیر در سایت کارفرما انجام می‌شود:

  • بررسی مدارک مهندسی و پلاک مشخصات: کنترل وجود پلاک خوانا شامل نام سازنده، وزن خودِ شاهین، ظرفیت مجاز باربرداری (WLL/SWL) و شماره سریال. برای شاهین‌های ساخته‌شده در کارگاه، نقشه‌های ساخت و محاسبات تنش بررسی می‌شود.
  • کنترل ابعادی و بررسی خمش تیر اصلی: اندازه‌گیری میزان انحراف، پیچیدگی یا شکم‌‌دادگی (Deflection) در پروفیل یا تیر اصلی شاهین برای اطمینان از عدم تغییر شکل دائمی فلز در اثر بارگذاری‌های قبلی.
  • ارزیابی گوشواره‌ها و لوپ‌های اتصال (Padeyes): بررسی دقیق سوراخ‌های اتصال در بالای شاهین (محل اتصال به قلاب جرثقیل) و پایین شاهین (محل اتصال به بار) از نظر له‌شدگی، بیضی شدن سوراخ‌ها، کاهش ضخامت و تغییر شکل.
  • اجرای تست‌های غیرمخرب روی خطوط جوش: حساس‌ترین بخش در بازرسی شاهین، محل جوشکاری گوشواره‌ها به بدنه اصلی است. کارشناسان ما با اجرای تست جوش VT (بازرسی چشمی) و سپس استفاده از روش‌های تست غیر مخرب NDT شامل بازرسی جوش MT (ذرات مغناطیسی) یا تست جوش PT (مایعات نافذ)، هرگونه ترک مویی و خستگی در پای جوش‌ها را شناسایی می‌کنند.
  • بررسی پین‌ها، ضامن‌ها و اتصالات جانبی: کنترل سلامت پین‌های قفل‌شونده، اشپیل‌ها و بررسی تناسب شاهین با سایر متعلقات از جمله در فرآیند بازرسی شگل و بازرسی قلاب متصل به آن.
  • اجرای تست بار (Load Test): اعمال بار آزمایشی مطابق با ضرایب استاندارد ASME B30.20 (معمولاً ۱۲۵ درصد ظرفیت نامی) و بررسی رفتار سازه تحت بار و کنترل عدم ایجاد تغییر شکل ماندگار پس از برداشتن بار.

 

سوالات متداول

۱. آیا برای شاهین‌های باربرداری دست‌ساز (ساخته‌شده در کارگاه) گواهی سلامت صادر می‌شود؟
بله، اما صدور گواهی برای این تجهیزات منوط به بررسی ابعادی سازه، تایید سلامت کامل خطوط جوش گوشواره‌ها با تست‌های غیرمخرب (MT/PT یا UT)، اجرای موفق تست بار و نصب پلاک مشخصات استاندارد با ظرفیت تاییدشده توسط بازرس فنی است.

 

۲. مهم‌ترین دلایل مردود شدن (Reject) شاهین باربرداری در بازرسی چیست؟
مشاهده هرگونه ترک در جوشِ گوشواره‌ها، خمیدگی یا پیچش ماندگار در تیر اصلی شاهین، گشاد شدن یا تغییر شکل سوراخ پینِ گوشواره‌ها بیش از حد مجاز استاندارد، خوردگی شدید پروفیل و نداشتن پلاک ظرفیت باربری مشخص، باعث مردود شدن قطعه می‌شود.

 

۳. دوره زمانی مجاز برای بازرسی ادواری شاهین باربرداری چقدر است؟
بر اساس استاندارد ASME B30.20 و ضوابط ایمنی، شاهین‌های باربرداری در شرایط کاری عادی باید به صورت سالیانه و در شرایط کاری سنگین و مستمر (مانند صنایع فولاد و پیش‌ساخته‌های بتنی) در بازه‌های ۶ ماهه توسط شرکت بازرسی معتبر مورد ارزیابی و تست قرار گیرند.